درباره درمان اعتیاد با tDCS، نحوه عملکرد و شواهد علمی پشت آن بیشتر بدانید.
اعتیاد یا همان اختلال مصرف مواد، یک بیماری پیچیده و طولانی‌مدت است. در این وضعیت، فرد با وجود اینکه می‌داند مصرف یک ماده (مثل الکل، مواد مخدر یا برخی داروهای تجویزی) برای زندگی، سلامت و روابط اجتماعی‌اش مضر است، باز هم نمی‌تواند جلوی میل شدید خود را بگیرد. اعتیاد مستقیماً روی سیستم پاداش و تصمیم‌گیری در مغز اثر می‌گذارد و باعث می‌شود فرد کنترل رفتار خود را از دست بدهد.
بسیاری از کسانی که با اعتیاد دست‌وپنجه نرم می‌کنند، با وجود تمایل قلبی برای ترک، در برابر وسوسه و ولع شدید (Cravings) شکست می‌خورند. درمان‌های رایج مثل مشاوره‌های رفتاری و داروهای خاص، به بسیاری از افراد کمک می‌کنند؛ اما حقیقت این است که این روش‌ها برای همه به تنهایی کافی نیستند. به همین دلیل، دانشمندان به دنبال روش‌های جدیدی مثل تحریک مغزی هستند تا مستقیماً به مغز کمک کنند تا دوباره کنترل خود را به دست بیاورد.
tDCS چیست؟
تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای (tDCS) یک روش نوین، بدون درد و بسیار ایمن برای تحریک سلول‌های مغزی است. در این روش، دو قطعه کوچک (الکترود) روی پوست سر قرار می‌گیرند و یک جریان الکتریکی بسیار ضعیف و ملایم را به ناحیه مشخصی از مغز می‌فرستند.
استفاده از این دستگاه بسیار راحت است و فرد در حین جلسات درمانی معمولاً چیزی جز یک سوزن‌سوزن شدن ساده حس نمی‌کند. این جریان الکتریکی ضعیف باعث می‌شود سلول‌های مغزی که در اثر اعتیاد ضعیف یا بیش‌ازحد فعال شده‌اند، دوباره به حالت تعادل برگردند. در واقع، tDCS مثل یک مربی عمل می‌کند که به مغز یاد می‌دهد چطور سیگنال‌ها را بهتر جابه‌جا کند و در برابر وسوسه‌ها مقاوم‌تر شود.
درمان اعتیاد با tDCS
یکی از بزرگترین مشکلات در مسیر ترک اعتیاد، ضعف در بخش تصمیم‌گیری مغز است. بخشی در جلوی مغز به نام «قشر پیش‌پیشانی» (DLPFC) وجود دارد که وظیفه‌اش کنترل رفتارهای تکانشی و نه گفتن به وسوسه‌هاست. در افراد مبتلا به اعتیاد، فعالیت این بخش کاهش می‌یابد و فرد عملاً قدرت «ترمز کردن» در برابر مواد را از دست می‌دهد.
درمان اعتیاد با tDCS دقیقاً همین بخش از مغز را هدف قرار می‌دهد. با تحریک این ناحیه، قدرت تصمیم‌گیری فرد تقویت شده و میل شدید یا همان «خمار شدن» کاهش می‌یابد. مطالعات نشان می‌دهند که وقتی این روش در کنار جلسات مشاوره و درمان‌های دیگر قرار می‌گیرد، احتمال موفقیت در ترک بسیار بیشتر می‌شود.
معمولاً برای نتیجه‌گیری بهتر، فرد بین ۵ تا ۱۰ جلسه درمانی را پشت سر می‌گذارد که هر جلسه حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد.
آیا درمان اعتیاد با tDCS از نظر علمی ثابت شده است؟
دانشمندان در سال ۲۰۱۸ نتایج ۶۰ تحقیق بزرگ را که در طول ۱۷ سال انجام شده بود، بررسی کردند. این تحقیقات روی مواد مختلفی مثل تنباکو (سیگار)، الکل، حشیش، مواد افیونی و محرک‌ها متمرکز بود.
نتایج این بررسی‌های گسترده بسیار امیدوارکننده بود: مشخص شد که تحریک مغزی (هم روش tDCS و هم روش مشابهی به نام rTMS) تأثیر چشمگیری در کاهش «ولع مصرف» داشته است. بیشترین موفقیت زمانی حاصل شد که دستگاه دقیقاً ناحیه مسئول کنترل رفتار (DLPFC) را تحریک می‌کرد.
اگرچه tDCS به عنوان یک روش کمکی بسیار مؤثر شناخته شده است، اما محققان همچنان در حال بررسی هستند تا متوجه شوند چطور می‌توان اثرات مثبت این درمان را برای مدت طولانی‌تری پایدار نگه داشت. در حال حاضر، این روش به عنوان یک نور امید برای کسانی است که به دنبال راهی علمی و مدرن برای رهایی از بند اعتیاد هستند.
منبع
https://www.neurocaregroup.com/tdcs-for-addiction-addictive-disorders
