آیا افزایش عملکرد ورزشی با تحریک مغز امکان‌پذیر است؟ نتایج پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که با تحریک دقیق و ملایم بخش‌های خاصی از مغز، می‌توان مهارت، سرعت و استقامت ورزشکاران حرفه‌ای را بهبود بخشید. جالب است بدانید که این متد مدرن، به‌ویژه در ورزش‌های مهارتی و توپی مانند بسکتبال و والیبال که به تمرکز بالا و هماهنگی سریع نیاز دارند، اثرگذاری چشمگیری نشان داده است.
«سریع‌تر، بالاتر، قوی‌تر»؛ این شعار تاریخی المپیک همواره انگیزه اصلی ورزشکاران حرفه‌ای برای شکستن رکوردها بوده است. اما در ورزش‌های رقابتی امروزی، رساندن بدن به سطوح بالاتر روزبه‌روز دشوارتر می‌شود؛ زیرا هرچه سطح ورزشکار بالاتر می‌رود، تمرینات بدنی معمولی تغییرات کمتری ایجاد می‌کنند. اینجاست که دانشمندان علوم اعصاب یک سوال کلیدی مطرح کردند: آیا ممکن است در مغز هر ورزشکار هنوز توانایی‌ها و استعدادهای پنهانی وجود داشته باشد که با تمرینات بدنی به تنهایی بیدار نشده‌اند؟ تحقیقات حوزه علوم اعصاب به این سوال پاسخ «بله» می‌دهند.
شواهد نشان داده‌اند که با ارسال سیگنال‌های ملایم به قسمت‌های حرکتی و ادراکی مغز، قدرت عضلانی و آستانه خستگی هم در افراد عادی و هم در ورزشکاران حرفه‌ای ارتقا می‌یابد. سوال اصلی این بود که آیا قهرمانان المپیک و ورزشکاران رده‌بالا نیز می‌توانند با تحریک ملایم مغز، رکوردهای خود را جابه‌جا کنند؟ بررسی‌ها حاکی از آن است که این پتانسیل واقعاً وجود دارد.
بهبود عملکرد ورزشی با تحریک مغز
با کمک تکنیک‌های ایمن و ملایم مانند تحریک غیرتهاجمی مغز (مانند tDCS)، پزشکان و متخصصان می‌توانند از روی پوست سر، جریان‌های الکتریکی بسیار خفیفی را به مراکز فرماندهی مغز برسانند. در یک بررسی علمی جامع، پژوهشگران نتایج ۱۹ مطالعه تحقیقاتی روی ۲۵۸ ورزشکار حرفه‌ای در رشته‌های سرعتی، قدرتی و مهارتی را آنالیز کردند. یافته‌ها تأیید کرد که تحریک هدفمند مغز توانسته سرعت واکنش و بازدهی بدنی این ورزشکاران را فوراً افزایش دهد.
این فناوری به‌ویژه در ورزش‌هایی که نیاز به «هماهنگی فوق‌العاده چشم و دست یا پا» دارند، مانند بسکتبال، والیبال یا تنیس، بیشترین بازدهی را دارد؛ چرا که به مغز کمک می‌کند تا مسیر توپ را با سرعت بالاتری تحلیل کرده و دستور حرکت سریع و بی‌نقص را به عضلات صادر کند.
از آنجا که استفاده از این فناوری در محیط‌های ورزشی یک زمینه کاملاً نوپا و رو به رشد است، دانشمندان در حال بررسی آینده این روش در میادین بزرگ بین‌المللی هستند. یکی از چالش‌های جذاب و مطرح در این زمینه، مفهوم «دوپینگ عصبی» (Neuro-doping) است؛ آیا ارتقای عملکرد مغز از راه تحریک ایمن، در آینده باید در رقابت‌ها قانون‌گذاری شود؟ پروفسور پاتریک راگرت، سرپرست این تحقیق معتبر علمی، در این باره می‌گوید: «نتایج پژوهش‌های ما نشان می‌دهد که هنوز پتانسیل‌های کشف‌نشده فراوانی در مغز ورزشکاران قهرمان وجود دارد. دیدن اینکه این روش‌های نوین غیردارویی و ایمن چگونه شیوه آماده‌سازی ورزشکاران رقابتی را دگرگون می‌کنند، واقعاً شگفت‌انگیز است.»
منبع
https://www.mpg.de/19743811/brain-stimulation-improves-athletic-performance
