ترازودون و نقش حیاتی آن در تنظیم خواب و درمان اختلالات خوردن

اختلالات خوردن، از پرخوری عصبی (Binge Eating) گرفته تا بی اشتهایی عصبی (Anorexia) و پرخوری افراطی، بیش از آنکه با «غذا» مرتبط باشند، با «تنظیم هیجان» و «سیستم های پاداش مغز» در ارتباط هستند. یکی از بزرگترین چالش های مراجعین ما در کلینیک دکتر مجتبی کریمی، چرخه معیوب خواب و تغذیه است. بی خوابی یا کیفیت پایین خواب، سطح کورتیزول و هورمون های گرسنگی (گرلین و لپتین) را به هم می ریزد و فرد را مستعد حملات پرخوری عصبی یا ناتوانی در کنترل محدودیت های غذایی می کند. ترازودون (Trazodone) یک داروی ضد افسردگی است که متعلق به گروهی از داروها به نام تعدیل کننده های سروتونین است. در درمان اختلالات خوردن، ما از این دارو نه فقط به عنوان ضد افسردگی، بلکه به عنوان یک ابزار قدرتمند برای بازسازی ریتم شبانه روزی بدن استفاده می کنیم. همچنین ممکن است برای سایر شرایط مانند بی خوابی نیز استفاده شود. ترازودون با نام تجاری ترازولکس TRAZOLEX در داروخانه ها عرضه می شود.

درک این نکته برای بیماران ما حیاتی است: وقتی مغز شما خسته است، قدرت تصمیم گیری برای انتخاب غذاهای سالم به شدت کاهش می یابد. ترازودون با تنظیم سروتونین، به مغز کمک می کند تا آرامش خود را بازیابد. برای کسی که با پرخوری هیجانی دست و پنجه نرم می کند، داشتن یک خواب با کیفیت به معنای کاهش نیاز مغز به «دوپامینِ فوری» از طریق خوردنِ غذاهای پرکالری است. بنابراین، ترازودون در اینجا نقش یک مکمل درمانی برای ثبات روانشناختی در پروسه درمان اختلالات خوردن را ایفا می کند.

اشکال دارویی

ترازودون در اشکال دارویی زیر موجود است که از راه خوراکی مصرف می شود. دوز دارو توسط روانپزشک و بر اساس شدت بی خوابی و وضعیت عمومی بیماری های زمینه ای (مانند کمبودهای تغذیه ای در بی اشتهایی عصبی) تعیین می گردد:

• قرص های 50 میلی گرمی
• قرص 100 میلی گرم
• قرص 150 میلی گرم
• قرص 300 میلی گرم

شایع ترین عوارض جانبی ترازودون چیست؟

در بیماران مبتلا به اختلالات خوردن، آگاهی از عوارض جانبی برای جلوگیری از ترس و قطع خودسرانه دارو بسیار مهم است. شایع ترین عوارض جانبی ترازودون در زیر ذکر شده است. اگر هر یک از این عوارض جانبی که شما را آزار می دهد، به پزشک خود اطلاع دهید تا دوز دارو تنظیم شود:

• تورم: که ممکن است در برخی مراجعین به دلیل تغییرات در احتباس آب دیده شود.
• تاری دید: که معمولاً در ابتدای درمان موقتی است.
• سرگیجه: بسیار مهم است که این بیماران هنگام تغییر وضعیت از خوابیده به ایستاده احتیاط کنند.
• خواب آلودگی یا خستگی: هدف اصلی در شب است، اما باید در طول روز کنترل شود.
• اسهال: که باید در بیماران مبتلا به بولیمیا که سیستم گوارش حساسی دارند، پایش شود.
• گرفتگی بینی.
• کاهش وزن: در برخی بیماران گزارش شده است. برای بیماری که درگیر بی اشتهایی عصبی است، این مورد باید دقیق تحت نظر باشد تا منجر به کاهش بیشتر وزن نشود.

ممکن است عوارض جانبی دیگری وجود داشته باشد که در اینجا ذکر نشده است. اگر فکر می کنید که یک عارضه جانبی دارویی دارید، با پزشک خود تماس بگیرید. هرگز بدون مشورت با متخصص درمان اختلالات خوردن، داروی خود را تغییر ندهید.

چرا خواب برای بیماران مبتلا به اختلالات خوردن حیاتی است؟

بسیاری از مراجعین ما تصور می کنند که داروهای خواب آور مانند ترازودون تنها برای «خوابیدن» هستند. اما حقیقت این است که خواب برای درمان اختلالات خوردن یک ضرورت بیولوژیک است. وقتی شما دچار پرخوری عصبی هستید، مغز شما در وضعیت “جنگ یا گریز” قرار دارد. ترازودون با اثر بر گیرنده های سروتونین، به نوعی ترمزِ این اضطرابِ شبانه را می کشد. خوابِ کافی، سطح گرلین (هورمون گرسنگی) را کاهش و سطح لپتین (هورمون سیری) را در روز بعد تنظیم می کند. به زبان ساده، وقتی ترازودون کمک می کند که شما شب بخوابید، در واقع دارید به مغز خود کمک می کنید که فردا کمتر وسوسه پرخوری داشته باشد.

عوارض جانبی جدی ترازودون چیست؟

جدی ترین عوارض جانبی ترازودون در زیر توضیح داده شده است. بیماران مبتلا به اختلالات خوردن که ممکن است به دلیل استفراغ های مکرر (در بولیمیا) یا سوءتغذیه (در آنورکسیا) دچار عدم تعادل الکترولیتی باشند، باید نسبت به این علائم هوشیارتر باشند:

• واکنش های آلرژیک شدید. ترازودون ممکن است باعث واکنش های آلرژیک شود که می تواند جدی باشد. اگر هر یک از علائم واکنش آلرژیک جدی را دارید، مصرف دارو را متوقف کنید و فوراً از پزشک خود کمک بگیرید.
• مشکلات تنفسی یا خس خس سینه
• ضربان قلب
• تب یا احساس بیماری عمومی
• غدد لنفاوی متورم
• تورم صورت، لب ها، دهان، زبان یا گلو
• مشکل در بلع یا گرفتگی گلو
• خارش، بثورات پوستی یا برجستگی های قرمز کم رنگ روی پوست به نام کهیر
• حالت تهوع یا استفراغ
• سرگیجه، احساس سبکی سر، یا غش کردن
• گرفتگی معده
• درد مفاصل
• افکار یا اعمال خودکشی. ترازودون یا سایر داروهای ضد افسردگی ممکن است خطر افکار یا اقدامات خودکشی را در تعداد کمی از کودکان، نوجوانان یا بزرگسالان جوان در چند ماه اول مصرف دارو یا زمانی که دوز آن تغییر می‌کند، افزایش دهد.
• افکار جدید یا افزایش یافته در مورد خودکشی یا مرگ
• اقدام به خودکشی
• احساس جدید یا افزایش یافته اضطراب، افسردگی یا سایر تغییرات غیرعادی در خلق و خو یا رفتار شما
• سندرم سروتونین: سندرم سروتونین زمانی است که مقدار زیادی ماده به نام سروتونین در بدن شما وجود دارد. ترازودون زمانی که به تنهایی یا همراه با سایر داروهایی که سروتونین را تحت تاثیر قرار می دهند مصرف شود می تواند باعث سندرم سروتونین شود. این وضعیت می تواند تهدید کننده زندگی باشد. اگر هر یک از علائم سندرم سروتونین زیر را دارید، به اورژانس مراجعه کنید.

مدیریت ترازودون در مسیر درمان اختلالات خوردن

در کلینیک ما، مدیریت دارویی بخشی از یک پازل بزرگتر است. ترازودون به تنهایی پرخوری عصبی را درمان نمی کند؛ بلکه محیط مغزی لازم برای درمان را فراهم می کند. مراجعینی که از اختلالات خواب رنج می برند، اغلب دچار “گرسنگی هیجانی” در شب هستند. ترازودون به فرد کمک می کند تا به جای پناه بردن به غذا برای آرام کردن سیستم عصبی، با یک خواب باکیفیت به تنظیم هیجانی برسد.

یکی از نکاتی که بیماران باید بدانند این است که ترازودون برای اثرگذاری کامل، به زمان نیاز دارد. برخلاف داروهای خواب آور شیمیایی که صرفاً برای خواب هستند، ترازودون باید به طور منظم مصرف شود تا اثرات تعدیل کننده سروتونین آن ظاهر شود. بنابراین، مصرف نامنظم آن نه تنها کمکی به درمان اختلال خوردن نمی کند، بلکه می تواند منجر به نوسانات خلقی ناخواسته شود.

بهترین زمان مصرف ترازودون چه ساعتی از روز است؟

بستگی به نظر روانپزشک و همچنین پاسخ درمانی و نوع اختلال این دارو ممکن است یک تا چهار بار در روز تجویز شود. بعلت خاصیت آرامبخشی و خواب آلودگی، ترازولکس بهتر است شب قبل از خواب مصرف شود. برای بیماران مبتلا به اختلالات خوردن، تنظیم ساعت مصرف دارو در شب به ایجاد یک “روتینِ پیش از خواب” کمک می کند که خود بخشی از درمان است (مثلاً: مصرف دارو، خواندن کتاب، و خوابیدن به جای پرخوری شبانه).

تیم درمانی ما همواره تاکید دارد که پایش وزن، سطح انرژی و کیفیت خلق در طول دوره درمان با ترازودون، باید با همکاری نزدیک با دکتر مجتبی کریمی انجام شود. ما اینجا هستیم تا به شما کمک کنیم تا نه تنها خوابی آرام داشته باشید، بلکه رابطه سالمتری با بدن و غذای خود برقرار کنید.

https://www.webmd.com/drugs/2/drug-11188/trazodone-oral/details