اختلال بی اشتهایی عصبی چیست؟
اختلال بی اشتهایی عصبی یک اختلال روانی جدی است که با ترس شدید از افزایش وزن و تحریف در تصویر بدن مشخص میشود. این اختلال بیشتر در زنان جوان دیده میشود، اما میتواند در هر سنی و در هر جنسیتی رخ دهد.
علائم اصلی اختلال بی اشتهایی عصبی عبارتند از:
1. ترس شدید از افزایش وزن:این ترس حتی زمانی که فرد بسیار لاغر است نیز وجود دارد.
2. تحریف در تصویر بدن:فرد تصور غیرواقعی از اندازه و شکل بدن خود دارد. به عبارت دیگر، ممکن است خود را چاقتر از آنچه واقعاً هست ببیند.
3. محدود کردن شدید مصرف غذا:فرد به شدت محدودیت غذایی را رعایت میکند و ممکن است از خوردن برخی از غذاها اجتناب کند.
4. فعالیت بدنی بیش از حد: فرد به طور غیرطبیعی ورزش میکند، نه برای لذت بردن از آن، بلکه برای سوزاندن کالری و جلوگیری از افزایش وزن.
5. علائم فیزیولوژیکی:این علائم شامل عدم قاعدگی (در زنان)، ضعف، سرگیجه، کم خونی، مشکلات گوارشی و کاهش تراکم استخوان است.
انواع اختلال بی اشتهایی عصبی:
- نوع محدودکننده (Restricting Type): فرد با محدود کردن شدید مصرف غذا، وزن خود را پایین نگه میدارد.
- نوع پرخوری-رفتار جبرانی (Binge-Eating/Purging Type): فرد دورههای پرخوری (مصرف مقدار زیادی غذا در یک بازه زمانی کوتاه) را تجربه میکند و سپس برای جبران آن، رفتارهای جبرانی مانند استفراغ، استفاده از ملینها، دستساجها یا ورزش بیش از حد را انجام میدهد.
چرا بعضیها بعد از غذا خوردن راه میروند؟
راه رفتن بعد از غذا خوردن در افراد مبتلا به اختلال بی اشتهایی عصبی یک پدیده نسبتاً رایج است و میتواند دلایل مختلفی داشته باشد:
1. کاهش احساس گناه و اضطراب:خوردن غذا برای فرد مبتلا به اختلال بی اشتهایی عصبی یک تجربه پر از اضطراب و احساس گناه است. راه رفتن بعد از غذا خوردن میتواند به عنوان یک راه برای دور کردن خود از موقعیت ناخوشایند و کاهش این احساسات عمل کند.
2. جلوگیری از احساس سیری:حساس سیری میتواند یادآور این باشد که فرد در حال خوردن است و این میتواند باعث اضطراب و ترس از افزایش وزن شود. راه رفتن میتواند به فرد کمک کند تا از این احساس سیری جلوگیری کند و به حالت عادی بازگردد.
3. جبران (Compensatory Behavior): در برخی موارد، راه رفتن بعد از غذا خوردن میتواند به عنوان یک رفتار جبرانی عمل کند. فرد ممکن است این کار را برای سوزاندن کالری اضافی که معتقد است مصرف کرده است، انجام دهد.
4. کنترل: راه رفتن میتواند احساس کنترل را به فرد بازگرداند. در دنیای آشفتگی و نااطمینانی ناشی از اختلال بی اشتهایی، انجام یک عمل مکانیکی مانند راه رفتن میتواند حس قدرت و کنترل را به فرد بدهد.
5. اجتناب از موقعیتهای اجتماعی:خوردن معمولاً یک فعالیت اجتماعی است، و افراد مبتلا به اختلال بی اشتهایی ممکن است از موقعیتهای اجتماعی مرتبط با غذا خوردن اجتناب کنند. راه رفتن بعد از غذا خوردن میتواند یک راه برای پایان دادن به این موقعیت و خروج از آن باشد.
این رفتارها معمولاً ناخودآگاه هستند و فرد ممکن است حتی خود نیز به طور کامل از این انگیزه آگاه نباشد.
تحلیل عمیقتر و بررسی عوامل روانشناختی
علاوه بر دلایل فوق، عوامل روانشناختی دیگری نیز میتوانند در این پدیده نقش داشته باشند:
- اختلال در تنظیم هیجانی: افراد مبتلا به اختلال بی اشتهایی عصبی اغلب در تنظیم احساسات خود مشکل دارند. خوردن میتواند احساسات پیچیدهای را برانگیزد و راه رفتن بعد از غذا خوردن میتواند یک راه برای مدیریت این احساسات باشد.
- افسردگی و اضطراب: اختلال بی اشتهایی عصبی اغلب با افسردگی و اضطراب همراه است. این اختلالات میتوانند باعث شوند که فرد احساس ناامیدی و بیهویتی کند و رفتارهایی مانند راه رفتن بعد از غذا خوردن را برای مقابله با این احساسات انجام دهد.
- سابقه آسیب روانی: تجربیات آسیب روانی مانند سوء استفاده، ترومای کودکی یا از دست دادن عزیزان میتواند خطر ابتلا به اختلال بی اشتهایی عصبی را افزایش دهد. این تجربیات میتوانند بر نحوه درک فرد از بدن خود و ارزش خود تأثیر بگذارند و منجر به رفتارهایی مانند راه رفتن بعد از غذا خوردن شوند.
اگر شما یا کسی که میشناسید با اختلال بی اشتهایی عصبی دست و پنجه نرم میکند، بسیار مهم است که به دنبال کمک حرفهای باشید. درمان اختلال بی اشتهایی عصبی معمولاً شامل ترکیبی از درمان روانشناختی، مشاوره تغذیه و در صورت نیاز، دارو درمانی است.
منابع مفید:
